Onderzoek - ontwikkeling en innovatie
Zonnepanelen op voertuigen kunnen Europese netcongestie fors verminderen
Voertuigen die zelf zonne-energie opwekken, hebben het potentieel om een belangrijke rol te spelen in de energietransitie. Dat blijkt uit het Europese onderzoeksproject SolarMoves. Zogeheten Vehicle Integrated Photovoltaics (VIPV) – zonnepanelen die in voertuigen zijn verwerkt – kunnen de vraag naar elektriciteit, CO₂-uitstoot en de druk op het elektriciteitsnet aanzienlijk verminderen. Daarmee bieden ze ook een mogelijke oplossing voor netcongestie.
Elektrisch vervoer botst op grenzen van het net
De snelle groei van elektrisch vervoer zorgt voor toenemende belasting van het elektriciteitsnet. In Nederland en andere delen van Europa lopen netbeheerders steeds vaker tegen capaciteitsproblemen aan. VIPV kan die druk verlichten door energie op te wekken op de plek waar die wordt gebruikt. Zonnepanelen op daken, motorkappen en zijkanten van voertuigen maken extra infrastructuur of netverzwaring grotendeels overbodig.
Minder afhankelijk van het elektriciteitsnet
Uit het onderzoek blijkt dat personenauto’s in Centraal-Europa tot 55 procent van hun energie zelf kunnen opwekken. In Zuid-Europa kan dat aandeel oplopen tot 80 procent. Vooral in stedelijke gebieden, waar ritten vaak kort zijn en voertuigen veel stilstaan, kunnen automobilisten in zonnige periodes soms weken rijden zonder op te laden. Dit verhoogt het gebruiksgemak en verlaagt het elektriciteitsverbruik per kilometer. Minder laadmomenten betekenen bovendien lagere kosten en minder piekbelasting.
De impact wordt nog groter bij brede toepassing. Volgens simulaties kan de Europese elektriciteitsvraag in 2030 met 15,6 TWh dalen als alle nieuwe voertuigen tussen 2024 en 2030 met VIPV worden uitgerust. In steden komt dit neer op een virtuele uitbreiding van de transformatorcapaciteit met ongeveer 25 procent. Tegelijkertijd kan de CO₂-uitstoot met circa 1,8 megaton afnemen.
Kansen voor logistiek en transport
Ook in de logistieke sector liggen grote kansen. Bestelwagens, vrachtwagens en trailers hebben veel oppervlak voor zonnepanelen en verbruiken veel energie, bijvoorbeeld voor koeling en verwarming. VIPV kan hier leiden tot een grotere actieradius, minder brandstofverbruik en lagere operationele kosten. In sommige gevallen zijn investeringen al binnen één tot twee jaar terugverdiend.
Opschaling vraagt om beleid
Hoewel de technologie technisch en economisch veelbelovend is, vraagt grootschalige toepassing om ondersteunend beleid. Denk aan opname in Europese regelgeving, aangepaste rekenmodellen en stimulering van ‘solar-ready’ voertuigen en infrastructuur. Met de juiste randvoorwaarden kan zonnemobiliteit uitgroeien tot een vaste pijler van een duurzaam energiesysteem.


