Economie / Financieel
Onderzoek - ontwikkeling en innovatie
Overheid en politiek
DNB: Extra defensie-uitgaven beter investeren in hightech dan traditionele wapens
De geplande jaarlijkse extra uitgaven van 19 miljard euro aan defensie zouden in Nederland effectiever besteed kunnen worden aan hightech componenten in plaats van traditionele militaire hardware zoals tanks en munitie, die nauwelijks civiel nut hebben.
Volgens De Nederlandsche Bank (DNB), die dit adviseert op basis van recent onderzoek naar de economische effecten van hogere defensiebudgetten, is de achterstand van Nederland in wapenproductie ten opzichte van landen als Duitsland, Frankrijk en Spanje te groot om in conventioneel militair materieel te investeren.
Op korte termijn zullen de extra middelen vermoedelijk vooral gebruikt worden voor het snel uitbreiden van de militaire capaciteit, grotendeels door materieel in het buitenland aan te schaffen. Voor de langere termijn raadt DNB echter aan om te investeren in eigen productie van componenten waar Nederland al expertise in heeft, en die bovendien ook civiel toepasbaar zijn. Voorbeelden zijn halfgeleiders voor drones, die ook in consumententechnologie zoals smartphones kunnen worden toegepast.
Hightech sector als strategische troef
Nederland beschikt wereldwijd over een sterke positie in bijvoorbeeld halfgeleiders, met bedrijven zoals ASML en ASM International die vooroplopen. DNB noemt daarnaast geavanceerde microscopen en de maritieme sector als terreinen waarin Nederland een voorsprong heeft. “Onze kennis en productiecapaciteit op deze gebieden kunnen bijdragen aan een krachtige Europese defensie-industrie,” aldus het rapport.
Een bijkomend voordeel van eigen productie is het verminderen van afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers. Het Nijmeegse bedrijf Nexperia produceert bijvoorbeeld chips in China, wat in het verleden leidde tot leveringsproblemen voor de Europese auto-industrie door politieke spanningen.
Stabiliteit en investeringszekerheid cruciaal
DNB benadrukt dat het kabinet snel duidelijke keuzes moet maken: de defensiesector kan alleen nieuwe producten ontwikkelen, wat jaren duurt, als ze erop kan vertrouwen dat er lange termijn vraag vanuit de overheid is. “Voor de defensiesector is het essentieel dat ze weet dat ze jaren vooruit op de overheid kan rekenen als klant,” aldus het rapport.
Geen directe groeiboost verwacht
Hoewel extra defensie-uitgaven de economie op termijn kunnen versterken, verwacht DNB op korte termijn geen sterke groeimotor. De extra vraag naar arbeidskrachten kan juist leiden tot stijgende lonen en hogere prijzen, waardoor de inflatie kan oplopen. “Om deze redenen verwachten we ook niet dat er op korte termijn flinke economische groei volgt uit de hogere defensie-uitgaven,” besluit DNB.


