Ondernemers opgelet: innovatieorganisatie looft € 40 miljoen uit voor ‘volgende generatie AI chips”

De energievraag van kunstmatige intelligentie groeit snel. Daarmee neemt ook de behoefte toe aan chips die AI-toepassingen efficiënter kunnen uitvoeren en aanzienlijk minder energie verbruiken. Tegelijkertijd is Europa voor de ontwikkeling van AI-chips grotendeels afhankelijk van leveranciers uit de Verenigde Staten en Azië.

Een nieuwe Europese challenge wil beide problemen tegelijk aanpakken. De AI-Native Chip Design Challenge richt zich op de ontwikkeling van energiezuinige AI-chips én op het versterken van de Europese capaciteit om dergelijke chips zelf te ontwerpen.

Twee fasen, maximaal 10 miljoen euro per finalist

NADI en het Duitse innovatieagentschap SPRIND selecteren uit de aanmeldingen zeven teams met een veelbelovend idee voor een energiezuinige AI-chip. Elk geselecteerd team krijgt 2,6 miljoen euro om het concept verder te ontwikkelen.

Na acht maanden volgt een nieuwe selectie. De drie teams die volgens de agentschappen de meeste potentie laten zien, ontvangen ieder nog eens 7 miljoen euro. Naast financiële ondersteuning krijgen de deelnemers inhoudelijke begeleiding van NADI en SPRIND.

Ruimte voor risicovolle innovatie

NADI is opgericht om innovaties te financieren die voor private investeerders nog te onzeker of risicovol zijn. Het kabinet heeft hiervoor in totaal 500 miljoen euro beschikbaar gesteld.

Het agentschap is geïnspireerd op het Amerikaanse DARPA, dat al bijna zeventig jaar investeert in technologieën die kunnen uitgroeien tot belangrijke doorbraken. Het programma wordt daarnaast gezien in een bredere Europese ontwikkeling. Zo zijn de afgelopen jaren vergelijkbare organisaties opgericht, waaronder ARIA in het Verenigd Koninkrijk en SPRIND in Duitsland.

Volgens NADI-medeoprichter Jelle Prins zijn de huidige AI-systemen nog lang niet energie-efficiënt. Hij vergelijkt de huidige manier van werken met “boodschappen doen met een verhuiswagen”. Voor Prins is NADI geslaagd als het agentschap bijdraagt aan het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken of aan het ontstaan van nieuwe industrieën.

Voortbouwen op Nederlandse chipkennis

SPRIND-oprichter Rafael Laguna de la Vera ziet daarbij een belangrijke rol voor Nederland. Dankzij ASML behoort Nederland wereldwijd tot de koplopers in de chipindustrie. Tegelijkertijd worden relatief weinig chips die met de machines van ASML worden geproduceerd, in Europa ontworpen.

Het verkleinen van die kloof is volgens Laguna de la Vera een belangrijk onderdeel van de uitdaging. Zeker nu de markt voor AI-chips de afgelopen jaren sterk is gegroeid, ligt daar volgens hem een kans om de Europese positie in de waardeketen te versterken.

Daarvoor is wel een lange adem nodig. Baanbrekende technologieën kunnen volgens Laguna de la Vera soms vijftien jaar nodig hebben om zich volledig te ontwikkelen. Dat vraagt om politiek geduld en om voldoende ruimte voor het innovatieagentschap om zelfstandig te opereren.

Structurele investering in het verdienvermogen

De oprichting van NADI vloeit voort uit de aanbevelingen uit het rapport-Wennink over het toekomstige verdienvermogen van Nederland. Daarin werd een investering van 1,5 tot 2 miljard euro genoemd. Het huidige budget van 500 miljoen euro vormt daarvan een eerste stap.

Of het budget in de komende jaren verder wordt verhoogd, is aan volgende kabinetten.