12 december 2013
Gordels om in Cyberspace
Niemand heeft een beeld van het totale internetgebruik en van de daaraan gekoppelde risico's. De drie miljard gebruikers niet, maar ook de hoogste autoriteiten en slimste denktanks niet. Het wordt daarom tijd dat we de risico's van Cyberspace serieus gaan nemen en structureel gaan aanpakken, zegt Jan van den Berg, hoogleraar Cyber Security aan de TU Delft 13 december in zijn intreerede.
Ad hoc aanpak
Cyber security incidenten zijn aan de orde van de dag. In de vorm van bedreigingen van de privacy van burgers, zoals de onthullingen van Edward Snowden over de activiteiten van inlichtingenbureaus zoals de NSA weer lieten zien, maar ook in de vorm van statelijke aanvallen op industriële processen (Stuxnet), creditcard fraude, DDOS aanvallen op banken en overheidsinstellingen, energy black outs, cyberpesten en kinderpornografie. Reacties op incidenten zijn echter tot nu toe altijd ad hoc geweest: we leven van wake-up call naar wake-up call, aldus Van den Berg. Eindgebruikers – drie miljard in totaal – weten niet hoe het internet werkt. Experts weten wel hoe het werkt, maar weten nog heel weinig van de risico’s.
Integraal risk management
Het wordt daarom tijd dat alle betrokkenen cyber security serieus gaan nemen en dat er een gestructureerde aanpak komt, vergelijkbaar met het Deltaplan, zo stelt Van den Berg. Het probleem van cyber security moeten we zien als een probleem van integraal risk management met als ultieme uitdaging het terugbrengen van bestaande risico’s in allerlei cyber sub-domeinen – bijvoorbeeld rond kritieke infrastructuren – tot acceptabele niveaus. Dit is niet alleen een technologisch probleem maar ook een maatschappelijk probleem. Er is kennis en bewustwording voor nodig op alle niveaus en er moeten politieke afspraken worden gemaakt over wat we acceptabele risico’s vinden.
Democratische controle
Bij dit alles is de concrete uitwerking van de cyber security problematiek in diverse sub-domeinen van cyberspace onmisbaar, zowel op lokaal, regionaal, nationaal als internationaal niveau: transport, financiële diensten, energielevering etc. Het hanteren van transparantie en het inbouwen van democratische controle zijn in dit proces essentieel, meent Van den Berg. Onder meer om het vertrouwen in de overheid te behouden, c.q. terug te winnen. Ook de eindgebruikers moeten zich leren realiseren dat op een laptop veiligheidssoftware hoort, zoals autogordels in een auto horen.
Van den Berg
Jan van den Berg is hoogleraar Cybersecurity aan de TU Delft. Ook wordt hij per januari 2014 directeur van de Cybersecurity Academy in Den Haag, een nieuw initiatief van de Universiteit Leiden, de TU Delft en de Haagse Hogeschool. Daarnaast is hij trekker van het Center for Safety & Security onder de vlag van de strategische samenwerking tussen de Universiteit Leiden, de TU Delft en de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Van den Berg is als wiskundige in het vakgebied van de cyber security terechtgekomen. Maar dit vak is zo breed en complex dat hij nu werkzaam is in twee faculteiten: de faculteit Techniek, Bestuur en Management en de faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica. Het is zijn missie samen met wetenschappers uit heel uiteenlopende vakgebieden en universiteiten, de onderwijswereld, overheden, bedrijven en NGO’s de veiligheidsrisico’s van cyberspace in kaart te brengen en cyberspace te maken tot een veilig leef- en werkdomein.
De rede is ook online te bekijken
