Doorbraak in lasercommunicatie: Airbus en TNO realiseren veilige verbinding tussen vliegtuig en satelliet (video)

De test werd uitgevoerd met de UltraAir-terminal, een gezamenlijke ontwikkeling van Airbus en TNO. Tijdens de campagne werden 31 succesvolle verbindingen gerealiseerd met closed-loop tracking, elk met een duur van 6 tot 14 minuten. Dit leverde uren aan telemetriegegevens op. In zeven tests werd data verzonden met snelheden tot 2,6 Gbps, meerdere minuten lang en zonder bitfouten. Deze eerste publieke demonstratie vormt een belangrijke stap richting commerciële toepassing van lasercommunicatie in zowel de luchtvaart als de ruimtevaart.

Van radiofrequentie naar laser
Traditionele satellietcommunicatie maakt gebruik van radiofrequentie (RF)-banden. Die technologie loopt echter tegen grenzen aan op het gebied van bandbreedte en beveiliging, zeker gezien de explosieve groei van dataverkeer. Laser-gebaseerde optische verbindingen bieden hier een krachtig alternatief: ze kunnen terabytes aan data in seconden verzenden in plaats van uren. Bovendien zijn de sterk gefocuste laserbundels van nature moeilijker te storen of te onderscheppen — een essentieel voordeel voor militaire operaties.

Dankzij deze technologie kunnen vliegtuigen en onbemande systemen veilig grote hoeveelheden data uitwisselen via multi-orbit satellietconstellaties. Dat vergroot de operationele flexibiliteit én versterkt de informatiebeveiliging.

François Lombard, Head of Connected Intelligence bij Airbus Defence and Space, benadrukt de technische complexiteit: het realiseren van stabiele laserverbindingen tussen twee bewegende objecten over een afstand van 36.000 kilometer vereist extreme precisie. Continue beweging, trillingen van het platform en atmosferische verstoringen moeten in real time worden gecompenseerd. Volgens Lombard bouwt deze mijlpaal voort op Airbus’ jarenlange expertise in lasercommunicatie en markeert zij het begin van een nieuw tijdperk in satellietconnectiviteit.

Strategische betekenis voor Europa
Ook voor Europa heeft de doorbraak een duidelijke strategische betekenis. Kees Buijsrogge, Director of Space bij TNO, stelt dat veilige lasercommunicatie essentieel is voor zowel defensietoepassingen als civiele connectiviteit. Door technologisch voorop te lopen, versterken Nederland en Europa hun veiligheid, autonomie en internationale concurrentiepositie.

Het succesvol verzenden van een laserstraal over 36.000 kilometer — dwars door de atmosfeer en tussen twee bewegende platformen — geldt als een technisch huzarenstuk. TNO ontwikkelde de benodigde optische, mechanische en besturingstechnologie om deze stabiliteit en precisie mogelijk te maken.

De demonstratie levert daarmee overtuigend bewijs dat veilige, snelle communicatie van lucht naar ruimte vandaag al haalbaar is. Tegelijkertijd opent zij de deur naar nieuwe toepassingen: van missie-kritische militaire operaties tot ultrasnelle internetverbindingen voor passagiers aan boord van commerciële vluchten.