19 oktober 2016
Robots hebben geen menselijke trekjes nodig
Robot R2-D2 uit Star Wars communiceert niet in mensentaal, maar toch laat hij al zien wat hij bedoelt. Voor interactie tussen robot en mens hoeft de robot echter niet 'humanoïde' te zijn. Vooropgesteld natuurlijk dat de signalen goed doordacht zijn, zoals Daphne Karreman voor haar promotie aan de TU Twente heeft onderzocht.
Een mens kan pas gemakkelijk communiceren met een robot als die zoveel mogelijk menselijke trekjes heeft, is een gangbare opinie. Het nabootsen van natuurlijke bewegingen en uitdrukkingen is echter complex, en mensen gebruiken ook non-verbale signalen die een robot beter niet kan gebruiken, zoals wijde armbewegingen. De mens blijkt echter goed in staat om ook sociaal te reageren op apparaten die er ook echt als apparaat uit zien. Het is dan de kunst om intuïtieve signalen te ontwerpen die de intenties van de robot zo duidelijk mogelijk overbrengen. Karreman heeft zich gericht op een robot die als gids kan dienen in een museum of dierentuin, en heeft daartoe veel videomateriaal onderzocht om te kijken hoe mensen reageren op een robot. Om al dit materiaal te analyseren heeft Karreman een nieuwe tool ontwikkeld die Data Reduction Event Analysis Method (DREAM) heet. De onderzochte FROG-robot (Fun Robotic Outdoor Guide) heeft onder meer een beeldscherm en communiceert met lichtsignalen en een compacte pointer. Dankzij het krachtige DREAM-tool was het mogelijk om aan de hand van videobeelden snel en betrouwbaar de interactie te analyseren. Hoeveel mensen tonen interesse, blijven ze de hele rondleiding bij de robot, reageren ze zoals verwacht? Dit is ook te onderzoeken via vragenlijsten, maar de bezoekers van een expositie komen niet primair voor de robot en zullen niet altijd tijd willen steken in een uitgebreide evaluatie. Met Karreman’s methode komt juist de spontane interactie beter aan het licht en is het robotgedrag te optimaliseren. Het promotieonderzoek van Daphne Karreman maakt deel uit van het project FROG, een zevende-kaderprogramma van de Europese Unie. Het proefschrift ‘Beyond R2-D2. The design of nonverbal interaction behavior optimized for robot-specific morphologies’ is digitaal beschikbaar.
Universiteit Twente
www.utwente.nl
