2 oktober 2013
Nederlandse overheid geeft startsein voor race naar quantumcomputer
De Nederlandse overheid heeft technologie van de toekomst in het vizier: de quantumcomputer. Dat maakt Minister Kamp vanmiddag bekend in zijn jaarlijkse Innovation Lecture in de Ridderzaal. Kamp kondigt de oprichting aan van het Qutech center in Delft, onder aanvoering van Professor Leo Kouwenhoven. QuTech moet de brug vormen tussen het wetenschappelijk onderzoek aan de ontwikkeling van de quantumcomputer en de Nederlandse hightech industrie. Nederland is een van de eerste landen wereldwijd waar zo'n grootschalig initiatief wordt opgezet.
‘QuTech is een voorbeeldig resultaat van samenwerking op het gebied van innovatie. De beste onderzoekers werken samen met de meest innovatieve ondernemers en de overheid om een revolutionaire techniek door te ontwikkelen tot nieuwe producten,’ aldus Kamp.
Ambitie
Leo Kouwenhoven: ‘Het is onze ambitie om als eerste ter wereld een werkende quantumcomputer te ontwikkelen. Wetenschappelijk naderen we nu het punt dat we kunnen bewijzen dat we zo’n computer ook echt kunnen bouwen, dus het is nu cruciaal om intensief te gaan samenwerken met de hightech-sector in Nederland, die gelukkig van heel hoog niveau is.’
De afgelopen jaren is het wetenschappelijk onderzoek aan de quantumcomputer in een stroomversnelling geraakt. Ook het het Majorana-deeltje, vorig jaar voor het eerst waargenomen door de groep van Kouwenhoven in Delft, kan een grote bijdrage leveren, net als de quantumverstrengeling op afstand, recent gerealiseerd door de groep van hoogleraar Ronald Hanson. Verwachting is dat over 15 jaar de quantumcomputer extreme rekencapaciteit kan leveren waarmee allerlei technologisch relevante vraagstukken kunnen worden opgelost. Ook inherent veilige quantum communicatie ligt in het verschiet.
Razendsnel
De quantumcomputer maakt gebruik van het bijzondere fenomeen dat elementaire deeltjes een quantumtoestand hebben. Dat betekent dat ze tegelijkertijd in verschillende toestanden kunnen verkeren. In een quantumcomputer is quantumbit tegelijkertijd 1 én 0, in plaats van 1 of 0 zoals in een gewone computer. Dat stelt de computer in staat rekenproblemen met extreem veel variabelen razendsnel op te lossen. Deze rekenproblemen komen in de praktijk veel voor, bijvoorbeeld in de modellen die het weer voorspellen, in het rekenen aan materialen met bijzondere eigenschappen of bij het precies bepalen van het effect van medicijnen in een cel. Dergelijke rekenopdrachten vereisen nu nog zeer veel rekentijd van krachtige supercomputers, maar kunnen door een quantumcomputer razendsnel worden opgelost.
Samenwerking
In de komende maanden wordt het center vormgegeven. De wetenschappers in Delft zoeken samenwerking met andere onderzoeksinstituten als TNO en SRON, die over aanvullende expertise beschikken op technologie-vlak. Ook de Nederlandse wetenschapsfinanciers NWO, FOM en STW die het onderzoek in de laatste jaren gesteund hebben, blijven van de partij. In het bedrijfsleven is er een groep early adaptors betrokken, die onderdelen gaan maken of de quantumkennis al willen benutten voor andere toepassingen, zoals sensoren.
