3 december 2015
Magneetvelden waargenomen vlak bij het zwarte gat in de Melkweg
Astronomen (onder andere van de Radboud Universiteit) hebben met de Event Horizon Telescope voor het eerst magneetvelden waargenomen net buiten de waarnemingshorizon van Sagittarius A*, het superzware zwarte gat in het centrum van de Melkweg. Ze beschrijven dit in een publicatie in Science van 4 december.
Artistieke impressie van zwart gat omgeven door accretieschijf. De blauwe lijnen geven een indicatie van de magneetvelden.
Voor het begrip van zwarte gaten zijn magneetvelden erg belangrijk, maar het was niet eerder mogelijk om ze zo dicht bij een zwart gat waar te nemen. De waarnemingen vormen een van de eerste resultaten van de Event Horizon Telescope (EHT). Aan het onderzoek werkten ook twee Nederlandse astronomen mee: Christiaan Brinkerink (promovendus aan de Radboud Universiteit) en Remo Tilanus (Universiteit Leiden).
Vanaf aarde een appel op de maan fotograferen
De Event Horizon Telescope (EHT), die nog in ontwikkeling is, is het enige instrument met de benodigde resolutie voor dit soort waarnemingen: die zijn namelijk te vergelijken met het fotograferen van een appel op de maan vanaf de aarde. De EHT bestaat uit een netwerk van gekoppelde radiotelescopen dat functioneert als een enkele telescoop ter grootte van de aarde.
Co-auteur Remo Tilanus: ‘Binnen twee tot drie jaar verwachten we de eerste waarneming van Sagittarius A* te kunnen doen die ons daadwerkelijk een zwart gat zal laten zien: een object dat een fundamentele consequentie is van de algemene relativiteitstheorie van Albert Einstein, maar dat tot op heden slechts indirect is waargenomen.’
BlackHoleCam-project
Brinkerink en Tilanus maken deel uit van het team van Radboud-astronoom Heino Falcke, die van de Europese Onderzoeksraad (ERC) een Synergy Grant heeft gekregen voor het BlackHoleCam-project. Dit project zal onderdeel worden van het gezamenlijke, wereldwijde EHT-consortium dat momenteel wordt gevormd.
