App maakt van iederéén een betere scheidsrechter

Met de steun van de Europese voetbalbond UEFA gaan bewegingswetenschappers van de KU Leuven de komende vier jaar een applicatie verfijnen die scheidsrechters helpt bij het juister inschatten van spelfases. Gezien het bewezen succes wil men de aanpak ook uitbreiden naar andere beroepsgroepen die gebaat zijn bij snel beslissen.

De waarnemings- en beslissingsprocessen van scheidsrechters die regelmatig met Perception 4 Perfection oefenen verbeteren op korte tijd met gemiddeld 20 tot 25 procent.

Via de app Perception 4 Perfection werken UEFA en de Faculteit Bewegings- en Revalidatiewetenschappen sinds 2012 aan de scheidsrechter van de toekomst. Levensechte filmpjes geven scheidsrechters op het oefenplatform de mogelijkheid om scherper te leren oordelen over al dan niet buitenspel, de bestraffing van overtredingen of de legitimiteit van doelpunten.

Oefenen met de applicatie maakt nu al deel uit van het huiswerk dat Europese (assistent-)scheidsrechters, actief in de Champions League en de Europa League, van UEFA meekrijgen. Volgens professor Werner Helsen van de Onderzoeksgroep Bewegingscontrole & Neuroplasticiteit moet het snel mogelijk worden om ook doellijn- en hoofdscheidsrechters via ‘distance learning’ te trainen vanop afstand.

Werner Helsen: “Ten eerste is de app plaats- en tijdsonafhankelijk: individuele gebruikers kunnen van waar ook, op elk moment van de dag én naar eigen voorkeur trainen. Bovendien biedt de app de mogelijkheid om de hoeveelheid en het soort feedback eenvoudig te manipuleren. Na een beslissing over een bepaalde spelsituatie wordt niet alleen onmiddellijk het juiste antwoord getoond, maar krijgen de scheidsrechters ook direct feedback en een duidelijke verantwoording waarom hun beslissing al dan niet juist was. Op deze manier wordt hun denkproces continu verfijnd, waardoor zowel de uniformiteit als de consistentie van hun beslissingen sterk toenemen.”

Een analyse van de data die de app sinds 2012 verzamelde, toont aan dat de waarnemings- en beslissingsprocessen van scheidsrechters die regelmatig met Perception 4 Perfection oefenen op korte tijd met gemiddeld 20 tot 25 procent verbeteren. “Hun vaardigheid om reële spelsituaties in te schatten gaat er met rasse scheden op vooruit, vandaar dat we dit systeem nog verder willen optimaliseren. We willen in de eerste plaats een persoonsgebonden aanpak van oefenen aanbieden: sommige scheidsrechters zijn niet gebaat bij voortdurende feedback, terwijl anderen er net bij floreren.”

Daarnaast benadrukt professor Helsen dat deze technologie ook bruikbaar is in andere sporttakken, en zelfs buiten de sportwereld. “Ze kan toegespitst worden op verschillende scenario’s waarin mensen dagelijks onder tijdsdruk belangrijke beslissingen moeten nemen, zoals in het verkeer, bij het optreden in gevaarsituaties of bij chirurgische interventies. Ook deze doelgroepen hebben duidelijk nood aan extra oefen- en leeropportuniteiten, wat de kans op succes in de reële situatie aanzienlijk vergroot.”

Om die ruimere toepassingen te ontwikkelen legde de Faculteit Bewegings- en Revalidatiewetenschappen contacten met de onderzoeksgroepen Experimentele Psychologie (professor Johan Wagemans) en Instructiepsychologie en -technologie (professor Jan Elen) van de KU Leuven.