Nieuwe ‘De Makers Top 100’ lijst goed voor 100 miljard euro omzet

De nieuwste editie van De Makers Top 100, een initiatief van ABN AMRO en Link Magazine, biedt inzicht in de structurele prestaties en dynamiek binnen de sector. De jaarlijkse ranglijst bevestigt het beeld van een kapitaalintensieve industrie met bovengemiddelde marges en een sterke regionale clustering. Met name de ecosystemen in Brainport, Twente, Zuid-Holland en Gelderland fungeren als concentratiegebieden van hoogwaardige productie, systeemintegratie en toelevering.

Halfgeleiders domineren, machinebouw en defensie in opmars
De top van de ranglijst wordt dit jaar gedomineerd door ondernemingen uit de halfgeleiderindustrie. Absolute koplopers zijn onder meer ASML, NXP Semiconductors, ASM International en BE Semiconductor Industries. Hun positie onderstreept het strategische belang van lithografie, chipontwerp en front-end productietechnologie binnen mondiale waardeketens.

Daarnaast laten machinebouwers en defensiegerelateerde bedrijven een duidelijke groeiversnelling zien. De stijgende geopolitieke spanningen en investeringen in strategische autonomie vertalen zich direct in orderportefeuilles en capaciteitsuitbreiding binnen deze segmenten.

Herschikking door markt- en eigendomsdynamiek
De editie van dit jaar kenmerkt zich door een opvallende herschikking. Nieuwe toetreders realiseren sterke posities, terwijl enkele gevestigde namen (tijdelijk) uit de lijst verdwijnen.

Ampelmann en Van Halteren komen binnen op respectievelijk positie 19 en 40. Met name Van Halteren profiteert van de robuuste groei binnen de defensie-industrie, waar vraag naar specialistische voertuigsystemen en aandrijftechnologie toeneemt.

Tegelijkertijd verdwijnen onder meer Bugaboo, Hittech en IGS GeboJagema uit de ranglijst, mede als gevolg van eigendomswisselingen en veranderde consolidatiecriteria.

Opvallend is ook de stijging van Prodrive Technologies naar plaats 9, wat de schaalvergroting binnen hightech elektronica en embedded systemen onderstreept. Eveneens significant is de sprong van Tummers van positie 68 naar 29. De sterke internationale afzet van complete frietlijnen en aardappelschilmachines illustreert de concurrentiekracht van Nederlandse OEM’ers in de agro- en foodtechsector.

Energie-intensieve segmenten onder druk
Tegenover deze groeiverhalen staan bedrijven in energie-intensieve productiesegmenten die te maken hebben met structurele tegenwind. Gietburg Holding daalt van plaats 45 naar 84. De productie van gietijzeren componenten voor de automotive-industrie vergt aanzienlijke energie-input, terwijl zowel de marktvraag als de milieuregelgeving onder druk staan. De combinatie van hoge energiekosten, transitie-eisen en verschuivende mobiliteitsconcepten zet traditionele gietactiviteiten onder spanning.

Maakindustrie fungeert als motor Nederlandse economie
‘De Makers Top 100’ toont het economische gewicht van een sector die cruciaal is voor Nederland, maar zelden in de schijnwerpers staat, vertelt David Kemps, sectorspecialist Industrie van ABN AMRO. “De sector is echter van grote betekenis voor de economische groei en het creëren van hoogwaardige werkgelegenheid In Nederland. De honderd beste maakbedrijven zijn samen goed voor bijna 100 miljard euro omzet en meer dan 294.000 directe banen. Bovendien levert elke baan in de industrie gemiddeld twee tot drie arbeidsplaatsen op in aanverwante sectoren, zoals toeleveranciers, de logistiek en dienstverlening: van catering tot beveiliging en facilitaire bedrijven”, aldus Kemps. “Tegelijkertijd heeft de maakindustrie een sleutelrol in innovatie. Zo is een aanzienlijk deel van de jaarlijkse patentaanvragen in Nederland afkomstig van koplopers in deze sector.”

Conclusie
De ranglijst bevestigt dat de Nederlandse maakindustrie technologisch leidend en financieel robuust is, maar tegelijkertijd sterk afhankelijk blijft van geopolitieke ontwikkelingen, energiekosten en internationale waardeketens. De sector beweegt zich nadrukkelijk richting hightechsystemen, defensie en gespecialiseerde machinebouw, terwijl energie-intensieve productie versneld moet transformeren om competitief te blijven.

Definities
‘De ‘Makers Top 100’ bestaat uitsluitend uit Nederlandse maakbedrijven die fysieke producten of halffabricaten produceren. Om bedrijven goed te kunnen vergelijken, zijn bedrijven in de groothandel en procesindustrie – zoals chemie, farma, food en bouwmaterialen – uitgesloten. De ranglijst is samengesteld op basis van publiek beschikbare jaarverslagen waarbij de netto omzet voor 40 procent en de gemiddelde driejaars-EBITDA-marge voor 60 procent mee weegt. ‘De ‘Makers Top 100’ wordt jaarlijks in de maand februari gepubliceerd en is opgesteld door ABN AMRO en Link Magazine, ondersteund door adviesbedrijf Gwynt en automatiseringsbedrijf Infor.