Beetje apart wel. We zitten in een economisch rampjaar. En wat vieren we? Tweehonderd jaar Darwin en vijfhonderd jaar Calvijn. Een theoreticus die maanzieke volgelingen krijgt. Een gelovige die een school van rationalisten voortbrengt. Het is allemaal toe te passen op de economische uitwassen en gektes die we zien en gezien hebben.Zelf overleven ze al…
Beetje apart wel. We zitten in een economisch rampjaar. En wat vieren we? Tweehonderd jaar Darwin en vijfhonderd jaar Calvijn. Een theoreticus die maanzieke volgelingen krijgt. Een gelovige die een school van rationalisten voortbrengt. Het is allemaal toe te passen op de economische uitwassen en gektes die we zien en gezien hebben.
Zelf overleven ze al hun volgelingen, Calvijn en Darwin. De gedegenereerde nakomelingen redden het veel minder dan de sterken uit de oertijd, de helden uit de vroege periode. En wij maar geloven in de vooruitgang, de uitbanning van tekortkomingen, van zonden. De Britse filosoof John Gray schiet de idee volledig af. In kunst en cultuur is geen vooruitgang. Maakte André Hazes betere muziek dan Johan Sebastiaan Bach? Schreef William Shakespeare minder mooie teksten dan Youp van ’t Hek?
Vooruitgang is er alleen in de exacte wetenschap, de technologie. De ene ontdekking van een wiel lokt de volgende van de tweewieler uit en je kunt fietsen, naar de maan, Mars en verder. Of het allemaal echt voortgang is blijft discutabel, maar er zit in elk geval iets cumulatiefs in.
Aanpassing is waar het om gaat, meldde professor Salomon van den Kroonenberg op Wybren Jouwsma’s jubileumsymposium. Weg met de klimaatverandering door de mens. De mens is degene die zich aanpast aan de aarde, de omstandigheden en niet andersom. Niet de sterksten overleven, maar de aanpassers, de gladde politici zou je bijna zeggen.
Technologie blijft een cumulatieve driver, kan zorgen voor aanpassingsvermogen. Dat kan net zo goed tegendraads zijn als gladjes met alle winden meewaaiend. Technologiebedrijven kunnen veel kanten op, schieten allerlei marktniches in, meegaand en tegendraads tegelijk. Het is weer één van de heerlijke paradoxen die je uit het leven kunt grijpen.
Maar ik heb er wel zin in, de Calvijn-tentoonstelling in de Grote Kerk in Dordrecht. Die stad en die tijd blijven toch symbool van de Hollandse gouden eeuw. De gladde tegendraadse politiek van de Hollandse regenten, de eerste parlementaire democratie ter wereld, zonder een alleenheersende vorst, waarom we nu nog steeds een koningshuis hebben, heerlijke paradoxen.
Ik zou ze graag samen in een workshop hebben, Calvijn en Darwin, zou ze met plezier domme vragen stellen, om te toetsen of ze elkaar wel begrijpen. Ze zouden geen nanodeeltjes kunnen manipuleren, maar die twee ouwetjes zouden Cees Dekker en Bill Gates volgens mij alle hoeken en gaten laten zien. Kunst en cultuur is niet cumulatief. Dat is nou survival of the fittest. Wie kent straks Bill nog, Willem Gaten, tweehonderd of zeshonderd jaar later?
Survival of the fittest, neem nou de beurs HET Instrument, in de Benelux de grootste beurs voor industriële automatisering, al sinds 1956, en ook nog eens de enige en grootste beurs voor laboratorium technologie in de lage landen, al drieënvijftig jaar inmiddels. Hoeveel en welke beurzen houden het zo lang vol? Weinige, maar die zich aanpassen, niet voortdurend roepen nog groter en sterker te willen worden. De vele spierblessures van onze steeds langer wordende jongeren hebben alles te maken met hormonen en fitheidspreparaten. Oh, paradox wat ben je mooi, ook al heb je altijd een lelijke kant.
Drs. J.C. Groeneveld
FHI, federatie van technologiebranches
