Column & Opinie Jan W. Veltman

Over Jan W. Veltman

Als onafhankelijk consultant is Jan sinds 1 januari 2000  betrokken bij de ontwikkeling, marketing en sales van de nieuwste technologieën.

Via zijn columns geeft Jan al vanaf 2006 zijn wereldbeeld weer. Hierbij probeert hij helderheid te scheppen in de wonderlijke wereld van techniek, de mens en de actualiteit.

Hoe een goed bedoelde interventie de jonge onderzoeker afremt

(Of: "De overeenkomst tussen Thierry en de 737-MAX")

Heeft u het ook gezien in de afgelopen sneeuw periode? Het enthousiasme van kinderen om sneeuw te begrijpen? Tijdens een wandeling zag ik een klein manneke proberen te ontdekken hoe dat nu zit met sneeuw en water, waarom de sneeuw verdwijnt als je deze in een plas water gooit? Vertedert denk ik dan ‘zo ontstaan dus wetenschappers, jong geleerd oud gedaan ….’.
Maar om met Willem Elschot te spreken: “….. tussen drang en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren”. In dit geval de moeder van het manneke. Deze ziet, natuurlijk heel praktisch, dat zijn wanten en schoenen nat worden en trekt hem van zijn onderzoeksproject af, moeders wil is wet tenslotte.
Of dit nu nodig was? Ik ben geneigd te denken van niet. Voor mij leek de situatie volkomen veilig en niets kon er fout gaan.

Of toch niet? Neem een ander kind, een andere moeder, een andere situatie en plotseling loopt iets volkomen uit de hand.
Stel we hebben een trotse moeder met een zoon die op de universiteit in rechten afgestudeerd is, voorwaar een memorabele prestatie. In een opwelling van balorigheid keert hij zich tegen de ‘gevestigde orde’ en maakt gebruik van de net nieuwe wettelijke mogelijkheid voor burgers om een referendum uit te laten schrijven. Hiermee heeft hij zichzelf, samen met Geen Stijl, in de picture gespeeld bij het referendum over ‘de Oekraïne’ en daarmee enige bekendheid verworven.
Verblind door dit onverwachte succes zag deze jonge man zich ineens als een profeet die het licht gezien had. Waar was zijn moeder om hem tegen zichzelf en ons tegen een fantaserend orakel te beschermen?
Voor elke moeder is dit toch een balanceren op de evenwichtsbalk. Kan ik het nog laten gaan of moet ik nu ingrijpen?

Ja, doe dit maar eens goed….. Om deze vraag te kunnen beantwoorden helpt het misschien om deze vanuit een meer technische kant te benaderen, in dit geval is de luchtvaart een goed voorbeeld.
We zijn wellicht geneigd te denken dat de luchtvaart begon met de gebroeders Wright. Echter vele onderzoekers zijn hen, met afwisselend succes, voorgegaan. Door al deze onderzoekers is de kennis opgebouwd die de gebroeders Wright konden gebruikten om hun eerste vlucht in 1903 tot een succes te maken.
Door de jaren heen heeft de luchtvaart geleerd om kennis te delen en daarmee de luchtvaart naar een steeds hoger niveau te brengen. Vooral door het analyseren van ongevallen en hiervan te leren is de luchtvaart een veilige en wereld omvattende industrie geworden, zodat wij er onze hand niet voor omdraaien om een tripje naar Azië of Australië te maken.

Totdat een zekere firma in Seattle, USA, bedacht dat hun succesvolle 737 eenvoudig meer passagiers zou kunnen vervoeren door deze wat te verlengen en “MAX” achter de naam te zetten.
Naar de autoriteiten werd dit verhaal verkocht als: “Hetzelfde toestel, alleen wat groter. Hierdoor is certificering eigenlijk niet nodig en hoeven piloten niet opnieuw getraind te worden”.
Na twee crashes met vele honderden doden weten we inmiddels beter, vooraf ingrijpen was veel beter geweest.

De moraal?
Laat kinderen rustig onderzoeken en van alles proberen, maar houdt goed in de gaten wat er werkelijk gebeurt en grijp zo nodig in.
De moeder van mijn jonge onderzoeker van het begin van dit verhaal had best meer ruimte mogen geven, Thierry’s moeder had hem na het referendum met een draai om zijn oren kunnen beschermen en de FAA had nooit de mooie woorden van Boeing mogen geloven.