In het oog van de ergste storm is het windstil. Binnen FHI, in de technologiebranches is het bijna altijd rustig. Het is misschien een gespannen rust. Je weet dat er om je heen van alles gebeurt, alles in beweging is. Je voelt de dynamiek, de turbulentie, maar het stormt niet daar waar jij bent.
Maakt het oog zelf wel of geen deel uit van de storm, that’s the question. We verbeelden ons dat we vanuit het oog de dynamiek op gang houden, of in elk geval zicht hebben op wat er gaande is.
Laten we één en ander benoemen, IoT en LoRaWan, blockchain, organ-on-achip, zelfs brain-on-a-chip; een dreigende consolidatiegolf, want onze Nederlandse bedrijven zijn te goedkoop; het globaliseringfront botst op de local community trend; vluchtelingenstromen versus nationaal populisme versus elitair denken en doen; cumulerende rijkdom versus hongersnood versus welvaartsruileconomie; NIPtesten, straatterreur, cyber crime en voltooid leven.
Kunnen we ons veroorloven stil te blijven zitten in dat oog? Je niet bewegen als je geknipt en geschoren wordt?
De boer kijkt naar de lucht. Trekt zijn conclusies, neemt zijn maatregelen. Nee, hij gaat de storm niet voorkomen. Het vee op tijd naar binnen, de oogst snel van het veld. Of wellicht haastig inzaaien en bemesten, voordat het niet meer kan.
Terug naar de bron blijft een methode. Als het gaat om ons voortbrengingsproces, ons economisch handelen, hoe sophisticated, geavanceerd, hoe hoogtechnologisch ook, weer even kijken hoe dat ook al werkte toen we leefden van de jacht, het vee en de opbrengst van de grond.
Leven in het oog van de storm is een luxe positie. Als je ergens waakzaam moet zijn, je jezelf alert moet houden, dan is het wel daar. Het lezen van de lucht is complexer dan het was voor de boer. De te nemen maatregelen vragen niet alleen méér, we kúnnen ons ook beter wapenen.
Nee, de storm voorkomen gaat nooit lukken. Maar bordkartonnen huizen die de lucht in vliegen, dat is iets voor Amerikanen. Europa ,en zeker Nederland, we zullen iets smarter moeten zijn. Technologiebedrijven sowieso, niet dan?
We hadden het erover, op het jaarcongres van FHI, in Den Haag. “Als je veel hebt, krijgt, zoals wij in de technologiebranches in Nederland, dan ben je voor veel verantwoording schuldig.” Zei federatievoorzitter Willem van Raalte. “Niet alles wat kan is nuttig.”
Werd ik weer eens bij bepaald toen ik kennis nam van een nieuw boek, ‘On|Off’ van Sidney Vollmer. Sidney was, is (?) verslaafd aan social media. “Zou het niet kunnen zijn dat we straks naar onze social media verslaving kijken zoals we nu kijken naar het roken?” Het lijkt een taboe-gedachte. Het roken gaat nooit verdwijnen uit onze huiskamers, dacht een vorige generatie.
Ik moet het boek nog lezen, maar heb al ontdekt dat er nu veel over wordt geschreven. In het oog van de storm kun je best veranderingen in gang zetten. Onwillekeurig denk je dan aan een periode van kabinetsformatie, waarin tegelijk allerlei verkiezingen plaatsvinden in omringende landen.
“De maatschappij verwacht veel van ons, terecht.” zei de FHI-voorzitter. “Laten we de relatieve rust benutten om beheerst risico’s te nemen, wegen te vinden om de storm niet te laten escaleren. Waar we kúnnen, voorkomen dat er schade ontstaat, want de storm moet er wel zijn. De samenleving moet voortdurend worden opgeschud. Het oude hout mag in de storm onderuit gaan om plaats te maken voor nieuwe groei.”
