(Of: “Hoe AI meer menselijk is dan we denken”)
Hebt u dat ook wel eens dat u in een meeting zit en denkt: “Ben ik nu de enige die het snapt?” Het viel me weer op tijdens een meeting een paar dagen geleden. Het onderwerp was een upgrade van een lokaal IoT netwerk waaraan we een nieuwe functionaliteit toevoegen.
In de voorbereidende gesprekken was hierover al flink gediscussieerd en waren verschillende zijpaden bewandeld om de materie helder te krijgen. In het inputdocument voor deze meeting werd het hoofdonderwerp, de upgrade, geflankeerd door een aantal aanverwante en belangrijke zaken. Dit door elkaar mixen maakte het totale plaatje voor mij zeer verwarrend te lezen. Waarschijnlijk, omdat ik, misschien wel extreem, gestructureerd ben, wordt bij het doornemen van zo’n document waarin verschillende onderwerpen met elkaar verweven zijn mijn hersenmassa gedwongen voortdurend hoofd- en bijzaken van elkaar te onderscheiden. Een erg vermoeiend proces. Het gevolg is dat ik in zo’n meeting voortdurend op zoek ben naar duidelijkheid, uit welke verschillende onderdelen dit bestaat en wat de prioriteiten zijn. Dat dit niet alleen voor mij geldt wordt al snel duidelijk omdat iedereen een eigen onderdeel van de materie oppakt. Dit maakt een duidelijke afronding met afspraken dan wel erg moeilijk. Omdat ik hier als adviseur optreed en er geen eigenlijke voorzitter is moet ik voortdurend de neiging onderdrukken om die rol op mij te nemen. Uiteindelijk heb ik maar een persoonlijke samenvatting geven waarin de verschillende onderwerpen helder benoemd zijn en er ook nog iets geprioriteerd kon worden. ‘So far so good’, ik mag nog steeds meedoen.
Dit verschijnsel zie ik eigenlijk overal terug met als grootste uitschieter de politiek. Het lijkt erop dat een politicus denkt dat hoe onduidelijker een standpunt of mening gegeven wordt, hoe beter dit voor hem/haar of de partij is. Voor het gemak laat ik dan maar even de one-issue partijen weg. Die hebben maar één doel: door met grote woorden andere politici te schofferen zelf in het nieuws te komen. Let maar eens op: zij breken alleen maar af en verkopen dit dan als een succes.
Om niet direct de kiezers die uit overtuiging op hen gestemd hebben te kwetsen geef ik graag een voorbeeld aan de andere kant van de oceaan. Daar hebben de Amerikanen iemand als president gekozen die zo een beetje alles wat voorgaande Amerikaanse regeringen hebben opgebouwd aan relaties en goodwill in één jaar volkomen om zeep wist te helpen. En die dit dan ook nog als een succes probeert te verkopen. Jammer genoeg is het onvoldoende tot de Amerikaanse bevolking doorgedrongen welke nadelige effecten dit voor de VS zal hebben. Hier zullen we als wereld nog wel een flinke tijd last van hebben, als het ooit al voorbij gaat.
Daar staat dan wel weer tegenover dat de verschillende populistische Europese politici beginnen in te zien dat er grenzen zijn aan populistisch gedrag. Zo neemt de Italiaanse Meloni zelfs heel duidelijk stelling.
Vroeger stak ik nog wel eens mijn kop in het zand en dacht ik nog wel eens, laat al die mensen maar, ik werp me lekker op de techniek, dan heb ik van dit alles ook geen last.
Maar nu, met de vloedgolf aan AI die ons overspoelt, kan zelfs dat niet meer. Linksom of rechtsom: aan deze techniek valt niet te ontkomen.
Hoe meer ik het gebruik, hoe meer ik merk dat in de reacties op mijn vragen AI ook dit gedrag vertoont. Weliswaar netjes verpakt in ronkende en overtuigende taal dat de gegeven reactie uniek en foutloos is, maar goed is het vaak niet. Als je onvoldoende nadenkt wordt je al snel het verkeerde pad opgestuurd. Een politicus kan er nog wat van leren en misschien doen zij dat ook wel.
Ik werk afwisselend met ChatGPT, Gemini (Antigrafity) en Le Chat. Alle drie vertonen ze dit gedrag en vragen om een duidelijke sturing.
Dit is mooi verwoord in een post van Tim Dons op LinkedIn. Daar las ik zijn stelling over het gebruik van AI: “AI vergroot wat er al is: Een sterk systeem wordt sterker, een zwak systeem wordt zichtbaarder”.
Dit een perfecte omschrijving van mijn eigen AI-ervaringen zoals ik al eerder in voorgaande columns heb beschreven.
En de moraal van dit verhaal?
Als je een goed werkend (democratisch) systeem uitholt, neemt de zichtbaarheid van het falen alleen maar toe.
