Column & Opinie

Donkere dagen

Heerlijk is dat, de zekerheid dat na 21 december de dagen weer gaan lengen. Somberheid troef. Teruggezakt in de recessie. Een mislukte start van een nieuw kabinet. Oplaaiend geweld in het Midden-Oosten. Het lijkt allemaal nergens op. Maar het wordt weer lichter!

Voorjaarsbeurzen zijn ook altijd leuker dan die in het najaar. Electronics & Automation, de Flow, Analyse & Control Show. Forse bedragen zijn toegekend voor nieuw nanotechnologie-onderzoek. De Amerikanen zien het weer helemaal zitten, worden zelfvoorzienend in hun energiebehoefte. De ziekenhuizen zijn plotseling leeg. Ons land betaalt nog steeds vrijwel geen rente of krijgt zelfs geld toe op staatsleningen. Een recordaantal bedrijven vergezelde Alex en Máxima op handelsmissie naar Brazilië. En het carnaval werpt zijn schaduw ook alweer vooruit.
Ach, we weten het natuurlijk helemaal niet, gaat het echt zo slecht of zijn we bezig de wereldproblemen te overwinnen? De positie van de mens en zijn ondernemingen is en blijft paradoxaal. We hebben onze toekomst eigenlijk helemaal niet in de hand, maar tegelijk zijn we vol verantwoordelijk en blijven de mogelijkheden onbegrensd. Wat een wereldmacht was Griekenland en hoe profiteren we nog steeds van de vruchten van de Griekse cultuur. Wat een mogelijkheden levert de door de Grieken bedachte wiskunde ons nog steeds.
Zou het dat zijn, dat de Grieken nauwelijks koude donkere dagen kennen en dus ook nooit dat lekkere voorjaarsgevoel ervaren? Lekker aan de grote schoonmaak, er weer eens flink tegenaan. Maar ja, als je dan kijkt naar Rio, daar is het altijd carnaval! In Zuid-Amerika predikt zelfs een Hollandse schone als terroriste de vrede. De familie van haar Argentijnse tegenvoetige prinses is ook al heel paradoxaal vergeven en vergeten. Knoppen omzetten, dat is de kunst van leven.
In de technologie is het ook voortdurend een kwestie van knoppen omzetten, letterlijk en figuurlijk. Elke technologie loopt na verloop van tijd een donkere tunnel in. De stoommachine is echt niet meer top of the bill. Aandrijvingen doen we nu echt anders. Maar niettemin is ‘stoom’ in de industrie technologisch en economisch nog steeds, of opnieuw, razend interessant. Als het gaat om windmolens zijn er in de loop der eeuwen ook af en toe wat knoppen omgezet. En denk eens even aan Piet Hein Eek met zijn sloophouten meubels. Daar zijn ook heel wat knoppen omgezet.
De top tweeduizend, dat is sinds de millenniumwisseling ook zo’n verschijnsel. Afgedankte ouwe nummertjes van de duistere achterzolder maken mensen voorjaarsvrolijk. In de afgelopen zomer van 2012 was ik in Wales. Indrukwekkend die littekens van de kopermijnen in het landschap. Was het nou voorspoed of was het toppunt van ellende die tijd van de koperwinning? Nu de ergste vervuiling onder controle is, zie je de natuur er opbloeien. Ziet er schitterend uit. Zeker in de zomer wordt je daar blij van, zelfs al regent het daar toch best regelmatig.
Er is veel te doen in onze branches. Een paar moedgevende voorbeelden dezer dagen nog. De najaarsevenementen in booming marktsegmenten: IT Room Infra event voor Datacenters; Marine & Offshore dag; het LED Event; de MicroNanoConference! Als je het meemaakt zie je helemaal geen duisternis. Maar je komt al die mensen wel steeds tegen, de mensen die somber en pessimistisch zijn geworden omdat ze zijn overvallen door het donker van het pensioengat en de zorgpremie. Voor de babyboomers blijft het steeds maar makkelijker dan voor hun opvolgers: zij zien het licht alweer omdat zij kleinkinderen hebben.
Dan nog iets. Onze beeldschermen. Die zijn gruwelijk dominant geworden. En nog steeds hebben we het probleem dat we bij te veel licht niet goed kunnen functioneren omdat de leesbaarheid dan tekortschiet. Komt de zon naar binnen, dan moet het gordijn dicht. Die technologische uitdaging moeten we toch wel aan kunnen. Licht, lucht en ruimte was het antwoord op de verstikkende smogperiode van de industriële revolutie, de dertiger jaren en de grote oorlogen. Zo donker is het zeker niet en nog minder dan in de middeleeuwen. We hebben het zo slecht nog niet en het wordt nog beter bijvoorbeeld als het lukt ook licht in Afrika te gaan laten schijnen.