Woensdag 28 oktober zat ik bij een bijeenkomst over cybersecurity. Dave Maasland (CEO van ESET Nederland) sprak daar over AI, fraude, digitale criminaliteit en systemen die steeds ingewikkelder met elkaar verbonden raken.
En terwijl ik naar hem luisterde, moest ik ineens denken aan de tweede hoofdwet van de thermodynamica.
Dat heb je soms.
Nu moet ik oppassen. Zodra een niet-natuurkundige de thermodynamica gebruikt om de samenleving te verklaren, is het meestal verstandig de nooduitgang te zoeken. Dus dat ga ik niet doen.
Maar één gedachte krijg ik sindsdien niet uit mijn hoofd:
orde is niet gratis.
Een machine die vandaag probleemloos draait, doet dat over tien jaar niet vanzelfsprekend nog steeds. Onderdelen slijten. Software veroudert. Specificaties veranderen. Mensen vertrekken en nemen kennis mee.
Daarom onderhouden we.
We smeren, meten, inspecteren, patchen, kalibreren, vervangen en repareren. Heel weinig daarvan levert prachtige foto’s op LinkedIn op. Niemand opent feestelijk een bijgewerkte firmwareversie met een lintje en een wethouder.
Toch draait ongeveer alles waarop we vertrouwen bij de gratie van dit soort werk.
Bij AI praten we ondertussen vooral over wat er allemaal bijkomt: agents, koppelingen, automatisering, autonome systemen. Iedere nieuwe laag kan iets sneller, goedkoper of slimmer maken.
Maar iedere nieuwe laag moet daarna óók blijven werken.
En dus moet iemand weten dat die laag bestaat. Iemand moet controleren of de koppeling nog klopt. Of de data deugt. Of een update niets kapotmaakt. Of een agent nog doet waarvoor hij ooit bedoeld was. En liefst ook wie er eigenlijk verantwoordelijk is als dat niet zo is.
Daarom begint de vraag die mij interesseert langzaam te verschuiven.
Niet alleen: wat kunnen we nog bouwen?
Maar:
hoeveel complexiteit kunnen we betrouwbaar onderhouden?
Dat klinkt aanzienlijk minder spannend dan innovatie.
Totdat het onderhoud stopt.
Dan wordt het ineens heel innovatief.
