Bouw proeffabriek fotonische chips in Eindhoven gestart

De faciliteit moet de kloof verkleinen tussen onderzoek en industriële productie van geïntegreerde fotonica. Door R&D-activiteiten te combineren met schaalbare productieprocessen kan de nieuwe pilotlijn de ontwikkeling van fotonische toepassingen versnellen, variërend van energiezuinige AI-datacenters en toekomstige 6G-netwerken tot medische diagnostiek en high-performance computing.

Data verwerken met licht
Volgens TNO speelt de fabriek een sleutelrol in het Europese ecosysteem voor fotonische chips. Deze chips verwerken informatie met licht in plaats van elektrische signalen en worden gezien als een belangrijke technologie voor snelle en energie-efficiënte dataverwerking. Door test- en validatie-infrastructuur op industriële schaal beschikbaar te maken, moet de faciliteit bedrijven ondersteunen bij het opschalen van nieuwe fotonische componenten en systemen.

“Met deze fabriek zet TNO een unieke stap: voor het eerst bouwen we een industriële pilot line. Door onderzoek en productie dicht bij elkaar te brengen, versterken we de positie van Nederland binnen het Europese halfgeleiderlandschap en helpen we bedrijven om sneller en efficiënter hoogwaardige fotonische technologie op te schalen,” aldus Tjark Tjin-A-Tsoi, CEO van TNO.

Meer dan 120 miljoen euro
De investering komt voort uit de Europese ambitie om de halfgeleiderindustrie te versterken via de European Chips Act. De fabriek maakt deel uit van het pan-Europese consortium PIXEurope, dat tot doel heeft de ontwikkeling en productie van geavanceerde chiptechnologie binnen Europa te vergroten. De bouw van de fabriek kost 65 miljoen euro, zegt de High Tech Campus Eindhoven. Dat bedrag is inclusief de kosten van de speciale ruimte waar zelfs geen stofdeeltjes mogen komen: de cleanroom. In die ruimte komen de tientallen machines die samen de chiplijn maken. Die kosten bij elkaar ook nog eens 62 miljoen euro, zegt Van Mol.

Naast de TNO-chiplijn is ook het Nederlandse bedrijf SMART Photonics van plan om een fabriekslijn voor 6 inch-wafers in het gebouw te plaatsen. Door de twee chiplijnen naast elkaar op te zetten, willen de partijen van elkaar leren, want van 4 naar 6 inch is makkelijker gezegd dan gedaan.

Volgens minister Herbert moet de investering bijdragen aan het versnellen van toepassingen van geïntegreerde fotonica en aan een sterkere Europese concurrentiepositie in sleuteltechnologieën. Naast technologische ontwikkeling wordt ook ingezet op versterking van de industriële keten, van onderzoek en toelevering tot productie.

Het project wordt gerealiseerd in samenwerking met Technische Universiteit Eindhoven, PhotonDelta en SMART Photonics. In de opstartfase zal de fabriek werk bieden aan circa 40 gespecialiseerde medewerkers, met de verwachting dat dit aantal in de komende jaren verder groeit.

Volgens regeringsadviseur Peter Wennink kan geïntegreerde fotonica een vergelijkbare impact krijgen als de introductie van geïntegreerde elektronica in de vorige eeuw. Investeringen in productiecapaciteit en een sterk ecosysteem zijn volgens hem essentieel om Europa een positie te geven in de volgende generatie digitale technologie.

De officiële opening van het gebouw moet in mei 2027 plaatsvinden. TNO hoopt dat de fabriek in het jaar daarop helemaal draait. Dan moeten er tien miljoen fotonische chips per jaar gemaakt worden.