Column & Opinie

Zaad sterft voordat het vrucht draagt

Als Bijbels beeld gaat het veel verder, maar de metafoor van de graankorrel die eerst moet afsterven voordat het kiemproces begint, past ook bij de economie en de technologie. Tegenwoordig spreken we in ons Angelsaksische spraakgebruik van de ‘sense of urgency' die eerst hoog genoeg moet zijn. Pas als de nood hoog is, alles op slot zit door een verstikkende bureaucratie, pas dan komt jugaad tot bloei in India. Als alle creativiteit doodgestructureerd is, dan ontluikt diezelfde creativiteit, nee een heel andere creativiteit, in enorme veelvoud en langs ongestructureerde paden.

We kijken nu zelfs jaloers naar Duitsland en zien opeens dat de onderzoeksinfrastructuur daar veel meer versnipperd is, ja zelfs minder hiërarchisch, dan bij ons! Je gelooft het toch niet…
Er wordt in ons land een sociaal akkoord gesloten waarin eigenlijk met elkaar wordt vastgesteld dat we niets meer centraal regelen. Er ontkiemt iets nieuws.

Het techniekpact is ook zo’n afspraak. “We gaan niets nieuws doen”, maar wel bewegen. Zelfs het onderwijs, toppunt van overorganisatie sterft af en ontkiemt .

En dan is daar opeens weer die geweldige beurs Electronics & Automation. Neemt u mij niet kwalijk dat ik daar iets speciaals mee heb. Het is de elektronicabranche die het begrip ‘enabling’ heeft voortgebracht en nog steeds is de uitvinding van de transistor bepalend voor heel veel creatieve technologische ontwikkeling. Daar pasten we in het verleden ook ons boerenverstand toe, de Nederlandse vertaling van het Hindi woord jugaad. Vanuit de overkill van de Firato/Fiarex, wie weet het nog, werd al in 1993 (!) bewust de schaalverkleining van de beurs ingezet. En hoe succesvol kan zo’n boerenverstandstrategie zijn. Elke editie is inspirerend geweest, heeft onze economie verder geholpen, hoe anders, low cost het evenement ook werd georganiseerd: meer met minder.

Kijk nou weer eens naar het programma van de 2013-editie van Tomorrows Electronics, het seminar dat we steeds doen tijdens die beurs. Gaat dit keer over ‘braincomputing’, het aansturen van apparatuur met de joystick in je hersenen; over de ontwikkeling van supercomputers, de grenzen van wat we als mensen aan complexiteit aankunnen. Maar tegelijk ook met een simpele Arduino-technologie pulsjes in kleding in bouwen die mensen met de ziekte van Parkinson bijna ‘normaal’ kunnen doen functioneren.

Volgens mij moet ik nu even uitleggen wat mijn punt is. Kijk, we leren van het zaadje en van India met haar jugaad, de kleurige autobussen die de mensen daar zelf maken met een paar oude wielen, wat planken en een afgedankte motor van een Engelse Landrover uit 1950, daarvan leren we dat we iedere keer terug moeten naar ons BOERENVERSTAND. Maar…. boerenverstand wil niet zeggen terug naar jagen en vissen, dobbelen om de vrouw van de ene buurman en drinken uit de schedel van de andere. Nee, boerenslimheid is inderdaad je huis automatiseren met Arduino in plaats van wachten tot er allerlei standaarden en certificaten zijn ontwikkeld en goedgekeurd door de bond van eigenaren van huisschildpadden en de maatschappij tot controle op de naleving van het toezicht op ambtenaren die bepalen wie er een aanslag moet krijgen voor het gebruik van de lichaamswarmte van je huisgenoten.

Nu begrepen wat mijn punt is?
Nog een keer, we moeten ons boerenverstand gebruiken, altijd en opnieuw, maar daarbij moeten we wel en juist de beschikbare technologie slim en simpel gebruiken. Dat zaad dat afsterft en ontkiemt, dat zaad is nu heel ander zaad dan twintig eeuwen geleden. Wat zeg ik, de zaadveredelingstechnologie behoort tot de mooiste en meest geavanceerde verworvenheden van de Nederlandse economie en onderzoekswereld.

Loop zo over de beursvloer van Electronics & Automation. Neem wat extra tijd voor één van de seminars. Volg op social media wat er allemaal omheen gebeurt. Laat het bezinken, afsterven. Denk er eens over na wat je allemaal tegenhoudt, dwars zit bij het ondernemend opereren. Pak maar wat dingetjes uit de brij van beschikbare technologie en laat je boerenverstand er op los. Die boerin heb je zo gevonden. En kinderen hebben we hard nodig, de technici en technologen van de toekomst voor de arbeidsmarkt.