Column & Opinie

Willen we files wel echt oplossen?

(Of: Kopieer het Telecom model!)

Hoe voelt het als u op de snelweg de remlichten van al uw voorgangers ziet aanflitsen?
Waarom ik?…. Waarom nu?…. Waarom?….

Bij elke file die ik inrijd bekruipt mij de vraag, waarom lossen we dit niet op? Welke oplossingsrichtingen zijn er? Verhoging van de brandstofprijs?
Meer, of bredere, wegen? Deze hebben echter aangetoond slecht tijdelijk effectief te zijn. De kilometerheffing dan? De weerstand hiertegen is enorm! Wat weerhoud ons, de politiek en wij als automobilisten, er nu van om hiervoor keuze te maken? Welke sentimenten weerhouden ons?

Ik denk dat de automobilist zich door de regering (lees politici) misbruikt voelt. De ‘auto als melkkoe’ geeft dit goed aan. Ook het befaamde kwartje van Kok moeten we nog altijd terug krijgen. Dit wantrouwen ligt m.i. aan de basis voor de onwil om oprecht naar een oplossing te zoeken. De automobilist vertrouwt de politiek niet meer.
Begrijpelijk, maar wel jammer. Dat er iets moet gebeuren is al heel lang duidelijk. De val van het kabinet brengt hierin ook geen vooruitgang. Door de komst van de verkiezingen is er geen oog meer voor de oplossing van problemen. Politici hebben alleen oog voor peilingen. Men buitelt over elkaar heen met populistische uitspraken over non-issues om maar stemmen te trekken. Problemen worden niet meer benoemd, laat staan dat naar wegen gezocht wordt om deze op te lossen.

Laten we eens kijken of we op deze plek ons zelf én onze Haagse vrienden een handje kunnen helpen!
Als we de telecommunicatie sector als model nemen zien we dat er grosso modo twee soorten netwerken zijn, vaste- en mobiele. Deze netwerken handelen zowel het telefonie-, televisie- en internetverkeer af. Het wezenlijke verschil tussen vast en mobiel zit hem in de beschikbare bandbreedte, de hoeveelheid informatie die per seconde getransporteerd kan worden en in de mobiliteit van de gebruiker. Het vaste netwerk (kabels) is per definitie breedbandig en de capaciteit kan relatief eenvoudig uitgebreid worden. De aansluiting hierop is op een vaste plaats gemonteerd, geeft hier de beperking. Deze vaste plek beperkt de mobiliteit van de gebruiker. We kunnen dit vergelijken met het openbaar vervoer. Vaste opstap (aansluit) punten, met een relatief eenvoudig uit te breiden capaciteit.
Het mobiele (draadloze) netwerk, zoals GSM, GPRS en UMTS, hebben één eigenschap gemeen: de bandbreedte is beperkt! Er kunnen gelijktijdig maar een vast aantal gesprekken/ internet verbindingen afgewikkeld worden. Dit is goed te vergelijken met het wegennet, dit heeft ook een vaste (beperkte) capaciteit. Gelijktijdig kan er maar één auto op één wegstuk rijden.

Wat kunnen we hier van de Telco’s leren? De tariefstructuren die de leveranciers van deze netwerken hanteren zijn tweeledig. We zien dat voor de vaste netwerken een ‘flat fee’ common sense aan het worden is. We kunnen voor een vast bedrag per maand vrijwel onbeperkt van deze netwerken gebruik maken. Er is immers genoeg bandbreedte en deze is relatief eenvoudig uit te breiden. Voor de mobiele netwerken betalen we echter per gesprek of SMS. Hoewel de operators ons doen geloven dat mobiel Internet ook ‘flat fee’ is, is dit beslist niet het geval. De eerste megabyte is gratis als deel van het abonnement, daarboven moet gewoon betaald worden.

De vraag is nu hoe willen, of kunnen, we als mobiele gebruiker (automobilist/ OV reiziger) betalen voor het gebruik deze twee verschillende netwerken? Twee zaken vallen hierbij op, het openbaar vervoer kent weliswaar een beperkte vorm van ‘flat fee’ (abonnementen), maar deze zijn erg hoog geprijsd terwijl ook de ‘per gebruik’ tarieven van dit openbaar vervoer op grote hoogte liggen. Het tariefstelsel voor het auto gebruik is redelijk ondoorzichtig. Een mate van ‘flat fee’ is aanwezig in de vorm van belastingen, verzekeringspremies en onderhoudskosten. De ‘per gebruik’ tarieven worden bepaald door brandstofkosten en efficiëntie van de auto en liggen relatief laag.
In vergelijking met het Telcom model is dit precies omgedraaid! Zou het dan niet logisch zijn dat er voor het gebruik van de auto op wegen (met een beperkte bandbreedte die al vrijwel opgebruikt is) extra moet worden betaald? Omgekeerd zou dan bij het openbaar vervoer een meer ‘flat fee’ tarifering toegepast moeten worden. Meer reizen voor minder geld! Zo zal dan automatisch een nieuw evenwicht in gebruik ontstaan die de belasting meer, en zinvoller over de twee netwerken verdeeld.

Op deze manier wordt het openbaar vervoer goedkoper (en dus meer gebruikt) en hoeft kilometerheffing geen vies woord meer te zijn!

Jan W. Veltman
Technology- & Business Development
Commint Consultancy BV