Column & Opinie Kees Groeneveld

Over Kees Groeneveld

Onafhankelijk expert technologie, marketing en maatschappij.

Voelsprieten

De sensorconferentie ‘Sense of Contact ‘ is elk jaar één van de mooiste bijeenkomsten in de technologiebranches. Eigenlijk wordt nergens anders de lengte en de breedte van research, development, systeemintegratie en eindapplicatie zo mooi samengebracht. Alleen al de eeuwige discussie en misverstanden over wat je nou wel of niet een sensor mag noemen is tekenend.

Gaat het om het ‘opneemelement’? Gaat het om een instrument waarop je een waarde uitleest? Gaat het om een systeem dat ergens op reageert? Gaat het om een diagnose apparaat? Ja en dan die elektrodes die bij ‘Operatie Live’, bij Charles Groenhuijsen via een geboord gat in de schedel van een Parkinson patiënt in de hersenen werden ingebracht. Wat een indrukwekkende televisie! De man was gewoon bij kennis en je zag naarmate er een stroompje op de elektrode werd gezet zijn trillende hand rustig worden. En in de studio zat de eerder geopereerde patiënt, met zijn ‘afstandsbediening’. Volkomen rustig vroeg hij “zal ik hem even uitzetten”? Het effect was schokkend, letterlijk en figuurlijk.

Zijn dat nou sensoren, die elektrodes? Ze doen mij in elk geval denken aan ‘voelsprieten’. Die kennen we allemaal wel en die associatie is voor iedereen duidelijk. Maar technologie die je lichaam in gaat, die jouw brein beïnvloedt, dat is natuurlijk andere koek dan een rekstrookje.
Hoewel, die rekstrooktechnologie is nog steeds wel de basis van sensorsystemen die de ruimte in worden geschoten. Prachtige presentatie gaat dat worden op 2 april, van Nikhef. Onderzoek naar zwarte gaten waarvan wordt verwacht ze de relativiteitstheorie onderuit kan gaan halen precies honderd jaar nadat Einstein die publiceerde in 1915.

Zo breed is dat veld nou. Van peuteren in een hersencel tot het ‘voelen’ van het universum. Onze technologiebranches zijn er groot door geworden, onze welvaart jaloersmakend hoog. Binnen FHI, de Federatie Het Instrument, zie je nog steeds dat het gaat om twee functies: meten om te diagnosticeren, te analyseren en meten om te regelen. Je ziet ook duidelijk hoe dat verschillend was en is in de branches. In de industriële elektronica en de laboratoriumtechnologie gaat het vaak om meten en testen, diagnosticeren en analyseren. In de industriële automatisering, en tegenwoordig ook in de gebouwautomatisering, is het steeds meten om meteen te regelen. Bij de medische technologie en ook in de micronanotechnologie zie je vaak de combinatie van beiden. Een pacemaker en een chip hebben die mix in zich.

Mooi metaforisch is de sensorwereld ook voor hoe het werkt in de technologiemarketing, waar we als FHI met de lidbedrijven voortdurend bezig zijn. Het is voortdurend bij elkaar ‘aftasten’ wat er gaande is. Soms moet je diep de materie in duiken om te ontdekken wat er aan de hand is, om zaken naar je hand te kunnen zetten, om met elkaar een systeem te kunnen bouwen. Daarom is technologiemarketing ook zo leuk, zo heel anders dan de marketing voor waspoeder of bier. Je moet bij elkaar ontdekken wat er te koop is. En dan ben je veel meer partner dan klant en leverancier. Dan ontstaan er zelfs businessmodellen waarin je niet meer elkaar voor alles facturen stuurt, maar samen technologie of applicaties ontwikkelt voor de wereldmarkt.

Laat ik ook nog even de metafoor doortrekken naar de actualiteit van Europa. Wat is dat een ingewikkeld systeem. Je kunt overal wel voelsprieten in steken, maar iets ‘controlled’, gestuurd regelen, dat is nauwelijks te doen in de Europese warboel van steden, regio’s, landen die samen ‘iets’ zijn dat Europa heet. Hoewel, je kunt het misschien toch wel een beetje vergelijken met de discrepantie tussen topdown automatisering via de automatiseringspiramide van het OSI-model en de bottom-up automatisering van IoT, internet of things.
Maar, de grote MAAR, dat is dat Europa niet bestaat uit dode technologie, maar uit mensen en groepen mensen, met menselijke eigenaardigheden, een menselijke wil, cultuur, sociale verbanden. De vraag is hoe neurosensoriek in de toekomst die richting uit kan gaan. Hoe softsensoring met modelgebaseerde regelingen of zelfregulerende systemen een fenomeen als Europa zouden kunnen gaan regelen, de verkiezingen in Griekenland gaan laten bijdragen aan de economie. En dan ook nog kunnen omgaan met een wereld buiten Europa die heel anders denkt, volgens andere modellen opereert. Gelukkig is de mensheid zelfregulerend geschapen, hoewel die oorspronkelijke eigenschap niet ongeschonden door de zondeval is gekomen….