Column & Opinie

Subsidies en Innovatiemanagent (of: conflicterende eisen voor een Innovatiemanager)

Nederland Kennisland! Ik hoor het Den Haag nog zeggen. Beseffen ze wel voldoende waarover het gaat? Een premier die iets roept, ambtenaren die daar enthousiast op in springen en een nieuwe subsidie actie in het leven roepen, is dit onze nationale innovatie? U ziet, ik gebruik Kennis en Innovatie door elkaar. Dit doe ik bewust!…

Nederland Kennisland! Ik hoor het Den Haag nog zeggen. Beseffen ze wel voldoende waarover het gaat? Een premier die iets roept, ambtenaren die daar enthousiast op in springen en een nieuwe subsidie actie in het leven roepen, is dit onze nationale innovatie?

U ziet, ik gebruik Kennis en Innovatie door elkaar. Dit doe ik bewust! Het belangrijkste is dat er kennis nodig is om te kunnen innoveren. Ik zal hier geen klaagzang over het Nederlandse onderwijs gaan houden, anderen zijn daar expert in.
Nee, ik zou eerder willen uitdagen: als de toekomst in de handen van de jeugd ligt, wat is een betere impuls voor de toekomst dan door onze jeugd tot het maximaal op te leiden? Geen gezeur zoals “techniek is moeilijk”. Dan liever maar een jaar langer studeren, maar kennis moet de jeugd bijgebracht worden. Pas dan zijn we als maatschappij in staat onze verworvenheden te behouden en te vergroten.
Innovatie is niets anders dan het slim toepassen van kennis! Voor iedereen bereikbaar!.
Eenvoudig, nietwaar? Waarom praten we er dan zoveel over en zien we er zo weinig van? Nu, dat is ook weer niet zo, innovaties zien we elke dag voorbijkomen, grote en kleine! Om op ons eigen vakgebied te blijven: Internet, mobiele telefoons, mobiel Internet, navigatie systemen, LCD TV’s, Domotica, LED verlichting. Zo kan ik nog wel even doorgaan, de af¬gelopen jaren is de leefomgeving van de mens enorm veranderd.
Het zou voor Nederland (en eigenlijk voor heel Europa) goed zijn om hier aansluiting bij te vin¬den en om deze innovaties (verworvenheden) verder te kunnen uitbreiden.
Hoe pakken we dit nu aan? Het antwoord hierop omvat enige complexiteit. Aan de ene kant horen staan als visie, kennis en inzicht. Daartegenover vinden we markt en realisatie.
Kennis en inzicht, deze vormen samen de basis voor een visie. Hiermee bedoel ik dat met kennis van- technologieën en technieken en inzicht in gebruik en markten je een visie kunt opbouwen over hoe de toekomst eruit zou kunnen gaan zien. Deze visie levert de mogelijkheden voor nieuwe innovatieve producten en/of diensten. Het gaat er nu om deze mogelijkheden te kwantificeren (vanuit een visie volgen altijd méér dan één mogelijkheid) en die met de beste vooruitzichten te realiseren. Omdat het bij innovatie altijd iets nieuws betreft zullen niet alleen nieuwe wegen voor de rea¬lisatie gevonden moeten worden, maar zullen ook de markt en concurrentie voortdurend in het oog moeten worden gehouden. Deze veranderen namelijk net zo snel als de eigen voortgang in de innovatieve ont¬wikkeling.
Per definitie betekent dit dat een “innovatietraject” de eigenschap heeft open-ended te zijn. Het gaat er dus om dit goed te kunnen managen.
Het prettige van het huidige tijdsbeeld is dat overheden redelijk wat geld beschikbaar hebben gemaakt om deze processen te stimuleren. Het is zelfs al zo goed geregeld dat je niet eerst jaren hoeft te wachten op een toezegging van subsidie voor een dan achterhaalde ontwikkeling.
Waarom is dit zo belangrijk? Veel, het merendeel zelfs, van de Nederlandse innovativiteit vindt plaats in ons beroemde MKB. De eigenschappen van ontwikkeltrajecten passen echter beter bij de grote concerns van deze wereld. Vooral de (voor-) financiering is voor het MKB vaak een struikelblok dat met subsidies verlaagd kan worden.
Omdat, zoals gezegd, tijdens innovaties de markten en concurrentie veranderen én er meer eigen kennis over de markten en concurrentie vergaard wordt is het zo belangrijk innovaties te managen over juist deze assen.
Voor innovators betekent dit dat ze zich moeten realiseren dat ze ontwikkelingsprojecten in huis gehaald hebben waarvan het doel zich voortdurend verplaatst. De subsidiegevers zul¬len zich moeten realiseren dat het toekennen van subsidies aan innovaties onzekerheden mee brengt en dat validatie op ‘marktconforme’ output de voorkeur verdient.
Kort gezegd komt het hierop neer dat innovaties op meerdere assen gemanaged moeten worden, in ieder geval op ‘ontwikkeling en innovatie’ en op ‘markt en projectdoelstellingen’.
Voor een deel is dit het bestaande projectmanagement met daarbij een aanvulling met marketingma¬nagement. En laten dit nu net twee tegenovergestelde onderdelen binnen bedrijven zijn!
Voor projectmanagers zijn marketingmanagers mensen die, als je net afgesproken hebt wat je gaat maken, zonder blikken of blozen vragen of ‘dit’ of ‘dat’ toch nog anders kan en ook eerder klaar kan zijn.
Voor marketingmanagers zijn projectmanagers mensen die ‘nooit schijnen te snappen wat de markt vraagt’ en die op elke vraag antwoorden met ‘dan wordt het veel duurder en vertraagd’ het project. Ik kan het weten, ik heb beide rol¬len met veel enthousiasme en plezier vervuld!
De ideale Innovatiemanager is dus een kruising van een projectmanager met een marketing¬manager! En gezien de complexiteit is een aanvulling met commerciële- en diplomatieke eigenschappen onontbeerlijk.
Onze ideale Innovatiemanager moet dus een kei zijn. Een geweldige uitdaging voor onze op¬leidingsinstituten.

Jan W. Veltman
Business Development
Commint Consultancy BV
jan.w.veltman@commint.nl