Column & Opinie

Ogen tekort, een terugblik

Businesswise heeft omkijken meestal niet zo veel zin. Elk boekjaar, elk kwartaal begin je weer op ‘nul’. Hoewel, de cijfers waar je dan weer aan begint te werken, worden voortdurend vergeleken met die van voorgaande periodes. We willen altijd graag vooruit kijken, maar niemand ontkomt aan zijn eigen tijdskader, zijn eigen geschiedenis en zelfs niet…

Businesswise heeft omkijken meestal niet zo veel zin. Elk boekjaar, elk kwartaal begin je weer op ‘nul’. Hoewel, de cijfers waar je dan weer aan begint te werken, worden voortdurend vergeleken met die van voorgaande periodes. We willen altijd graag vooruit kijken, maar niemand ontkomt aan zijn eigen tijdskader, zijn eigen geschiedenis en zelfs niet aan een bredere horizon.

Als je na de vakantie weer fris aan de slag gaat, is het een beetje ‘waar waren we ook al weer gebleven’. Al bijna een gevleugeld gezegde uit de televisieserie van Geert Mak en dan gaat het inderdaad over tijdsbeelden. Elke editie van een beurs vormt een tijdsbeeld. Als we even nadenken waar we ook al weer waren gebleven, dan komt vanzelf het beeld boven van HET Instrument, de editie van mei 2008. Ieder die dat heeft beleefd, zal het hebben ervaren: je kwam ogen tekort. Kijk je even terug naar die vier dagen in mei dan begint het een beetje te duizelen. Dit wordt een druk najaar als je ziet wat we allemaal aan nieuwe technologie hebben te verwerken.

Miniaturisering, schaalverkleining, het is al lange tijd gaande, maar nu kom je echt ogen tekort. Je kunt het alleen met je ogen niet meer zien op micro- en nanoschaal. Het gaat nu met een revolutionaire snelheid, vooral via de fusiontrends tussen chemie, natuurkunde en biologie. De inzendingen van bedrijven voor de ‘Novilties in Technology’ Award waren moeilijker dan ooit te onderscheiden in elektronica, industriële automatisering of laboratoriumtechnologie. Er is een doorbraak gaande in de toepassing van technieken uit de halfgeleiderindustrie en de chemische industrie in alle mogelijke andere business-to-business waardeketens en Nederland loopt voorop: de winnende noviteiten waren alle drie Nederlandse producten. Onder de genomineerden die het net niet haalden, bevonden zich ook nog een heel stel andere made in Holland ontwikkelingen.

Passend in het tijdsbeeld was natuurlijk ook de grote aandacht voor energiegerichte technologie. Hoe schitterend vielen de dingen op hun plek in de LivePIL, de production integration line. OTB Solar zette zo maar even een complete productielijn voor zonnecellen neer op de beursvloer. In hoge mate gebaseerd op technologie uit de halfgeleiderwereld is de machine gebouwd rond een niet zo triviaal te beheersen chemisch proces. Een gigantische brok industriële automatisering daaromheen zorgt dat het werkt.

Maar intussen, het blijft een tijdsbeeld. Moeten we nog even goed naar kijken, maar er vervolgens meteen keihard verder mee aan de slag. Met de technologie, embedded software en nano hardware die op de beurs al voorhanden was, moeten deze en andere productiesystemen nog veel verder uitontwikkeld worden. Het moet veel goedkoper, efficiënter en minder belastend voor milieu en grondstoffen en dat is eigenlijk driemaal hetzelfde.

De tijd is nu rijp. Nu zijn de brandstofprijzen ongekend hoog. En veel van die extra opbrengsten, investeringskracht zit toch ook in Nederland. Als we dan toch terugblikken, dan weten we dat de oliecrisis in de zeventiger jaren van de vorige eeuw de relatieve positie van de Rijndelta ook niet heeft verslechterd.

Ik blijf het zeggen, Carthago moet vallen. De variant in deze tekst is ‘we komen ogen tekort’. Er hadden wel tweemaal zoveel mensen moeten zijn op HET Instrument om ook maar een schijn van kans te hebben dat voldoende van de potentie, die daar was te zien en te halen, in de praktijk te kunnen brengen. O, zeker, die er waren en hun ogen de kost hebben gegeven, zullen daar wel bij varen, in elk geval op de korte termijn, meteen dit najaar al.

Dus daar komt ie weer: overigens ben ik van mening dat het groeiende tekort aan technologen de grootste bedreiging vormt voor onze kenniseconomie en onze westerse welvaart als motor voor de wereldeconomie.