Column & Opinie Jan W. Veltman

Over Jan W. Veltman

Als onafhankelijk consultant is Jan sinds 1 januari 2000  betrokken bij de ontwikkeling, marketing en sales van de nieuwste technologieën.

Via zijn columns geeft Jan al vanaf 2006 zijn wereldbeeld weer. Hierbij probeert hij helderheid te scheppen in de wonderlijke wereld van techniek, de mens en de actualiteit.

In 2050 fossielloos?

(Of: “Een politiek perpetuum mobile”)

Heeft u al eens gehoord van Zilverstroom Energy? Ik niet, totdat iemand mij erop attendeerde dat dit toch wel dé manier moet zijn om duurzaam elektrische energie op te wekken. Dus ik naar hun website om te ontdekken wat het precies is. Nu, ik moet zeggen een heel ingenieus idee!

Je maakt gebruik van gecomprimeerde lucht om een soort vat dat diep in water ondergedompeld is gedeeltelijk met lucht te vullen. Archimedes zei het al, de opwaartse kracht in water is gelijk aan de hoeveelheid water die daardoor verplaats wordt. Dus door in een vat het water door lucht te vervangen neemt de opwaartse druk op dat vat toe en als je dit dan aan een ketting monteert kun je die kracht gebruiken om energie op te wekken.
In een schitterend Engelstalige animatie leggen ze het leuk uit. Hierbij claimen ze dat ze door gebruik te maken van deze opwaartse druk van het water energie kunnen opwekken.

Als ik dit soort claims hoor gaan al mijn nekharen overeind staan en denk ik maar aan één ding: een perpetuum mobile.
(Een perpetuum mobile is een denkbeeldige machine die eeuwig energie produceert zonder energieverlies. Dit is in strijd met de wetten van thermodynamica die stellen dat bij het omzetten van energie er altijd energie verloren gaat in de vorm van warmte.)
En ja hoor, hier hebben we er eentje van het zuiverste water. Natuurlijk werkt het als je voor het gemak maar even vergeet dat je minstens zoveel energie nodig hebt om de lucht te comprimeren en daarmee het water uit het vat te verdrijven als je kunt winnen uit het gebruik van de zojuist door jezelf gegenereerde opwaartse kracht.

Zouden er nog mensen zijn die hierin geloven? Kennelijk wel. Een kleine Google search laat zien dat er de nodige Facebook en LinkedIn verwijzingen naar dit fenomeen zijn. Van Facebook kan ik me dat nog wel voorstellen, het waarheidsgehalte van de berichten die daar verspreid worden schat ik uiterst laag in.
Wat ik sneu vind is dat er kennelijk ook op LinkedIn mensen zitten die deze flauwekul voor waar aannemen. Kennelijk ontkomt ook een professioneel netwerk niet aan ‘factless information’, zeg maar nonsens.

Eigenlijk stemt zo een constatering mij erg bedroefd. Het lijkt wel of als iets maar mooi genoeg verpakt wordt het kritiekloos geaccepteerd wordt.
Helaas zien we dit ook in de politiek. Klimaat neutraal in 2050, dus geen gebruik van fossiele energie bronnen meer. Is er wel een politicus die de onjuistheid van deze doelstelling kan narekenen, of misschien alleen maar kan begrijpen?

Een klein voorbeeld: zelfs als ik even voorbij ga aan het ontbreken van de benodigde energiedragers, in dit geval brandstoffen, hebben we in 2050 nog lang niet voldoende energiebronnen om dit te realiseren.
Laten we dan kernenergie gaan gebruiken, dit horen we steeds vaker. Ook daar zitten een paar venijnigheidjes aan, en dan bedoel in nog niet eens het afval. Nee het duurt ongelofelijk lang voordat zo’n centrale er staat én stroom produceert.
De bouw zelf kost al gauw een jaar of tien, maar vooraf zullen hiervoor eerst de geesten rijp gemaakt moeten worden, dit proces schat ik ook algauw een jaar of tien. We zitten dan al op 20 jaar na vandaag, dus op zijn vroegst 2044 en dan hebben we het nog maar over één centrale. Ik kan me moeilijk voorstellen dat we ineens besluiten 10 van die dingen neer te zetten.

Mijn conclusie: “Ja we moeten ons gebruik van fossiele brandstoffen wel verminderen, we mogen ook wel erg ambitieus zijn, maar laten we wel realistisch blijven en geen politiek perpetuum mobile achterna rennen”.

(PS: ChatGPT heeft me geholpen met de uitleg van perpetuum mobile, helaas moest ik toch wat aanpassen)