Column & Opinie

Energie

Het is een toverwoord, de sleutel op de economie, hoe lang al? Vooral sinds gemotoriseerde mobiliteit de snelheid van economische groei bepaalt waarschijnlijk.

Het gekke is dat er een onuitputtelijke hoeveelheid aanwezig is in de schepping, maar dat we intussen doodsbang zijn voor de schaarste aan energie die voortdurend dreigt. “Alles draait om energietransitie”, zei Diederik Samsom terecht toen ik hem sprak voor de Haagse babbel, vaste rubriek in ons FHI-magazine ‘Signalement’. De belangrijkste bron, de zon, is vrijwel onuitputtelijk.
Het is te gemakkelijk geworden om alles te doen op basis van elektrische energie. Dat is natuurlijk waarover het gaat in een blad als E-Totaal, in de elektronica en andere technologiebranches. Overal vullen we elke functionaliteit in op basis van elektrische energie, tot aan de tandenborstel en nu ook al voor het lezen van een e-book.

Je vindt het terug in het activiteitenprogramma van onze branches. Vermogenselektronica staat opeens weer op de agenda. Power Quality is een item straks op HET Instrument. Power Grid Technology bij Nedap, Power Line communicatie bij LonMark, het speelt volop. Bij DevLab en ook bij het nieuwe DAVID-consortium, Dutch Additional Value In Development, is ‘energy harvesting’ dan wel lokale opwekking een hot onderwerp.

Het groene kamerlid Diederik Samsom doet er niet moeilijk over. “De komende decennia moeten we het nog even met kernenergie doen. Daarna lukt het wel met zonne-energie.” Is dit nou weer zo’n maatschappelijk probleem dat we wel even met technologie gaan oplossen?
Zou kunnen, we zijn er lekker druk mee. Maar het is niet zo’n probleem als vele andere die ontstaan door de extreme groei van de wereldbevolking. Hoewel, dat van die energie die we aanwenden om ons te verplaatsen misschien wel. Maar het probleem van veel geringere hoeveelheden energie die we overal lokaal, mobiel beschikbaar willen hebben is niet per se veroorzaakt door het te veel aan mensen. Bijna alles kun je ook doen zonder elektriciteit, muziek maken, koffie zetten, met elkaar praten, noem maar op. Het is onze technologie, onze elektro- en elektronicabranche die de mensheid verslaafd heeft gemaakt. Alles en iedereen aan de batterij, geen dynamo meer op de fiets.

‘We kennen geen problemen, alleen uitdagingen’, dat zeggen we graag tegen elkaar. In dit verband mogen we ons dat zeker aantrekken. Want wie uitdagingen te lang laat liggen, die vraagt om een rottingsproces en krijgt dan alsnog een probleem. Soms lijkt het alsof alles en iedereen bezig is een handige oplossing te vinden, het oogsten van energie uit jouw directe omgeving, maar tot nu toe zien we geen zinnige, goed doordachte, breed inzetbare oplossing, nog niet eens een oplossingsrichting. Of ik moet iets grandioos hebben gemist.

Waarschijnlijk is de echte urgentie toch nog niet hoog genoeg. We hebben nog zoveel werk, we kunnen nog zoveel geld verdienen met het vasthouden aan de bestaande routes. Plaatsgebonden energie, verspreid via netwerken, waar nu gigantisch in wordt geïnvesteerd, dat is een inert systeem dat ons voorlopig afhoudt van een echte paradigma shift, is het niet in Research & Development, dan wel in de markt.

Toch is het leuk en goed om te mijmeren over dit soort uitdagingen, vooruit te kijken, even verder dan de horizon die we vandaag zien. Het is immers lente geworden in een recessietijdperk waarin velen van ons tamelijk somber zijn over het middenlange termijn perspectief van onze economie, van onze beschaving zelfs voor sommigen. Griekenland stort alweer in. De oude bakermat van onze cultuur is weer de eerst bode van de ondergang van het Avondland.

Het is echt tijd om eens lekker ‘out of the box’ te gaan. In al die jaren onder Balkenende, waarin het woord innovatie een stopwoordje werd, zijn we dat eigenlijk verleerd. We doen teveel van hetzelfde. Hebben we er nog wel de energie voor om uit de bol te gaan of moet er eerst een hele nieuwe generatie aan de macht komen? Moet er eerst een internationale catastrofe komen?

Met een open mind technologie bedrijven, alles ter discussie durven stellen, daar begon het vaak mee. Nee geen polderdiscussies. Veel meer juist het loslaten van patronen en sjablonen, dat lijdt tot revolutionaire oplossingen, nieuwe energie. Misschien moeten we een poosje niet meer internetten, stoppen met elkaar napraten, kost ook even minder stroom.

Kees Groeneveld