Column & Opinie Kees Groeneveld

Over Kees Groeneveld

Onafhankelijk expert technologie, marketing en maatschappij.

De Delftse Poort, immigranten en simpele oplossingen

In Rotterdam staat de Nieuwe Delftse Poort. Het is een kunstwerk dat in 1995 is neergezet als replica van de oude Delftse Poort, die net voor het bombardement van 1940 werd afgebroken, omdat men een nieuwe wilde bouwen. Vanwege de oorlog is dat toen niet gebeurd. De Nieuwe Delftse Poort staat symbool voor het succes van de Nederlandse economie van de twintigste en de eenentwintigste eeuw: een open poort.

Ons succes is het succes van een open economie. Dat succes is nagevolgd door China. Sinds de ‘open deur politiek’ van 1979 is de slapende reus wakker en jaagt het enorme land de wereldeconomie aan. Een open poort en open deuren, wat is de betekenis daarvan? Een actuele vraag in een tijd waarin de roep om het sluiten van open grenzen aanzwelt.

Nederland, Rotterdam voorop is ‘the gateway to Europe’. We zijn groot geworden dankzij de geografische ligging, de Rijndelta aan de Noordzee, bereikbaar over alle oceanen, met een enorm achterland. Wij hadden en hebben belang bij een verenigd Europa zonder grenzen. Hoewel, hoewel….

Zonder grenzen geen poorten. Een ‘gateway’ houdt in dat er ergens een doorgang, een toegang, nodig is. Een open deur, blijft een deur. Handel vindt al sinds mensenheugenis plaats aan de poort, niet midden in het open veld waar helemaal geen grenzen zijn. Zo zit het inderdaad in elkaar. Onze welvaart is gebouwd op het bestaan van grenzen. Maar zeker wel van grenzen die je kunt passeren, waar overheen goederenstromen gaan, waar overheen culturen elkaar ontmoeten en stimuleren tot uitwisseling, innovatie.

Grensverkeer is goed, ook wat betreft mensen. Waarom hebben we dan zo’n probleem met migratiestromen? Eigenlijk omdat het ons te goed gaat. Althans, in verhouding tot andere delen van de wereld. Hoeveel decennia lang is ons al niet voorspeld dat de noord/zuid tegenstelling zou kunnen leiden tot enorme fricties? Het arme zuiden zou vroeg of laat de welvaart bij ons komen opeisen. Het is aan het gebeuren. De oplossingsrichting is simpel, meer door die open poorten, die open deuren heen gaan. En dan wel twee kanten op. Wij dus ook meer naar het zuiden met onze business, onze innovatiekracht. Met kosten die voor de baat uit gaan.

Dezer dagen hebben we met een flink aantal branches, ondernemers, VNO/MKB Nederland, in Den Haag aandacht gevraagd voor de industrie in ons land. Politiek, overheid: investeer in innovatie, in voortdurende technologische vernieuwing. Nee, dat betekent niet persé meer subsidies. Dat betekent wel meer onderzoek en doelgerichter onderwijs. Dat onderzoek, research & development, kan ons helpen nieuwe economieën op het zuidelijk halfrond aan de praat te krijgen. Doelgerichter onderwijs helpt om meer mensen aan het werk te krijgen, ook immigranten.

Bedrijven mogen de hand in eigen boezem steken. Gelukkig gebeurt dat ook. Max van der Meer, directeur Europa van het Amerikaanse Huntsman in de Botlek verwoordde het recent in Het Financieele Dagblad. De exponent van de gateway functie van ons land in de laatste honderd jaar, het enorme petrochemische industriële complex, heeft haar elan verloren. Er moet en kan een geweldige transitie plaatsvinden, maar Van der Meer mist ondernemerschap, durf. “De bedrijven hebben de focus nog te veel binnen de eigen hekken liggen.” Hoezo open deuren?
Simpele oplossingen blijken vaak aan te botsen tegen de weerbarstige praktijk, gevestigde belangen met bijbehorende kortzichtigheid. Allemaal geen reden om die oplossingen dan maar niet beet te pakken.